Việt Nam và cơ hội trở thành trung tâm sản xuất chip AI toàn cầu

Việt Nam và tiềm năng trong ngành sản xuất chip AI

Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ, Việt Nam nổi lên như một điểm sáng với tiềm năng lớn để tham gia vào cuộc đua sản xuất chip AI. Theo ông Kevin Koh, Giám đốc phụ trách thị trường Việt Nam của Faraday Technology (Đài Loan), quốc gia này có thể tận dụng tiến trình sản xuất chip ở mức 12-14 nm để tạo dựng vị thế trong ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Phát biểu tại lễ công bố triển lãm iTech Expo 2026, ông Koh đã nhấn mạnh rằng đây là thời điểm vàng để Việt Nam đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này.

Hiện nay, ngành bán dẫn toàn cầu đang đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung chip, một vấn đề dự kiến kéo dài đến năm 2030 thay vì 2027 như các dự báo trước đây. Các nhà máy đúc chip trên thế giới đang hoạt động gần như hết công suất, từ các tiến trình tiên tiến dưới 5 nm đến các tiến trình trưởng thành như 28 nm và 40 nm. Tuy nhiên, trong bối cảnh công nghệ ngày càng yêu cầu hiệu năng cao hơn và tối ưu hóa năng lượng, tiến trình 12-14 nm đang được đánh giá là "điểm ngọt" để cân bằng giữa hiệu suất và chi phí sản xuất.

ASIC (Application-Specific Integrated Circuit) – một loại vi mạch chuyên biệt – đang trở thành lựa chọn hàng đầu trong cuộc chạy đua phần cứng phục vụ trí tuệ nhân tạo. ASIC được thiết kế riêng cho các ứng dụng cụ thể, mang lại hiệu năng vượt trội so với các dòng chip đa năng như CPU hay GPU. Ông Koh nhận định rằng sự bùng nổ AI đã tạo ra nhu cầu lớn về các loại chip chuyên dụng, và đây chính là cơ hội để Việt Nam bước chân vào lĩnh vực sản xuất chip AI.

Vì sao tiến trình 12-14 nm là "điểm ngọt" cho Việt Nam?

Theo ông Koh, tiến trình dưới 7 nm tuy mang lại hiệu năng cao nhưng lại đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn, khiến các quốc gia đang phát triển khó có thể tiếp cận. Trong khi đó, tiến trình 28 nm – vốn được xem là đã trưởng thành – lại bắt đầu bộc lộ những hạn chế về hiệu suất năng lượng, không còn phù hợp với các yêu cầu công nghệ mới. Tiến trình 12-14 nm nổi lên như một lựa chọn tối ưu, vừa đáp ứng được nhu cầu hiệu năng cao, vừa đảm bảo chi phí sản xuất hợp lý.

Đối với Việt Nam, việc tập trung vào tiến trình này không chỉ giúp giảm áp lực về vốn đầu tư ban đầu mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước nhanh chóng bắt kịp xu hướng công nghệ toàn cầu. Hơn nữa, với sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế như Faraday Technology, Việt Nam có thể tận dụng kinh nghiệm và công nghệ từ các quốc gia dẫn đầu trong ngành bán dẫn để xây dựng nền tảng vững chắc cho ngành công nghiệp này.

Cơ hội và thách thức

Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để trở thành một trung tâm sản xuất chip AI. Đầu tiên, nguồn nhân lực trẻ và năng động là một điểm mạnh, đặc biệt khi các trường đại học và viện nghiên cứu đang ngày càng chú trọng đào tạo chuyên sâu về công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Thứ hai, chính phủ Việt Nam đã và đang có những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho các doanh nghiệp công nghệ cao, từ việc miễn giảm thuế đến các chương trình khuyến khích đầu tư.

Tuy nhiên, để thực sự tận dụng được "điểm ngọt" này, Việt Nam cần phải vượt qua một số thách thức lớn. Đầu tiên là vấn đề cơ sở hạ tầng. Ngành bán dẫn yêu cầu các nhà máy sản xuất hiện đại với tiêu chuẩn cực kỳ cao về độ sạch và kiểm soát môi trường. Việc xây dựng và vận hành những cơ sở này đòi hỏi nguồn vốn lớn cùng đội ngũ kỹ thuật có trình độ cao. Thứ hai, Việt Nam cần giải quyết bài toán về chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu thô đến các linh kiện phụ trợ, để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả trong sản xuất.

Ngoài ra, cạnh tranh quốc tế cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành bán dẫn, với hệ sinh thái công nghiệp phát triển và mạng lưới đối tác rộng lớn. Để cạnh tranh, Việt Nam cần xây dựng chiến lược rõ ràng, tập trung vào các phân khúc thị trường ngách như chip AI và ASIC, nơi có tiềm năng tăng trưởng lớn và ít đối thủ mạnh.

Tương lai của ngành bán dẫn tại Việt Nam

Việc tập trung vào sản xuất chip AI với tiến trình 12-14 nm không chỉ mang lại cơ hội kinh tế lớn mà còn giúp Việt Nam khẳng định vị thế của mình trên bản đồ công nghệ thế giới. Nếu tận dụng tốt các lợi thế hiện có và vượt qua những thách thức, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực chính thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ.

Những bước đi đầu tiên đã được thực hiện, nhưng để tiến xa hơn, Việt Nam cần một chiến lược dài hạn, sự hợp tác chặt chẽ với các đối tác quốc tế, và quan trọng nhất là sự đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển. Với sự hỗ trợ từ các chuyên gia hàng đầu như ông Kevin Koh và các công ty công nghệ tiên tiến, Việt Nam đang có cơ hội để viết nên câu chuyện thành công của riêng mình trong ngành bán dẫn.