Robot hình người tại Việt Nam: Vì sao vẫn chỉ dừng ở trình diễn?

Robot hình người: Xu hướng toàn cầu và thực trạng tại Việt Nam

Robot hình người, một biểu tượng của công nghệ hiện đại, đang ngày càng phổ biến trên toàn thế giới. Từ những cỗ máy có khả năng nhảy múa, giao tiếp đến những robot phục vụ trong công nghiệp hay hỗ trợ gia đình, chúng dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực này vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, chủ yếu tập trung vào trình diễn và nghiên cứu, chưa thực sự bước vào các ứng dụng thực tiễn quy mô lớn.

Tại Hội nghị AI hiện thân Việt Nam diễn ra ngày 2/10/2026 tại Hà Nội, ông Lâm Thiện, đại diện nhà phân phối robot AgiBot (Trung Quốc), đã chia sẻ về sự phát triển của thị trường robot hình người. Theo ông, thị trường robot trên thế giới thường trải qua ba giai đoạn chính: giai đoạn đầu là trình diễn, giáo dục và nghiên cứu; giai đoạn hai là ứng dụng trong công nghiệp và logistics; và giai đoạn cuối cùng là tích hợp vào đời sống gia đình. Hiện tại, Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu tiên, khi các robot chủ yếu được sử dụng để biểu diễn khả năng vận động như đi lại, nhảy múa hay đánh võ, hoặc trở thành công cụ hỗ trợ giảng dạy và nghiên cứu.

Thách thức trong ứng dụng thực tiễn

Một trong những lý do chính khiến robot hình người tại Việt Nam chưa thể vượt qua giai đoạn trình diễn là do những hạn chế về công nghệ và chi phí. Việc phát triển một robot hình người đòi hỏi sự tích hợp phức tạp của nhiều công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến, động cơ chính xác và khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Những yếu tố này không chỉ đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn mà còn cần đến đội ngũ kỹ sư có trình độ cao, điều mà Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Bên cạnh đó, nhu cầu thị trường cũng là một yếu tố quan trọng. Ở các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc, robot hình người đã bắt đầu được ứng dụng trong các ngành công nghiệp như sản xuất, logistics và thậm chí là chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các doanh nghiệp và người tiêu dùng vẫn chưa thực sự nhìn thấy giá trị kinh tế rõ ràng mà robot có thể mang lại. Như ông Lâm Thiện nhận định, khách hàng không mua robot vì thông số kỹ thuật mà vì kết quả mà chúng mang lại. Nếu robot không thể giúp tăng năng suất hoặc giảm chi phí, chúng khó có thể thuyết phục được thị trường.

Ngoài ra, cơ sở hạ tầng công nghệ tại Việt Nam cũng chưa đủ mạnh để hỗ trợ sự phát triển của robot hình người. Ví dụ, việc triển khai robot trong gia đình đòi hỏi một hệ sinh thái thông minh bao gồm các thiết bị IoT, kết nối mạng ổn định và khả năng tương tác giữa các thiết bị. Đây là những yếu tố mà Việt Nam vẫn đang trong quá trình xây dựng.

Triển vọng và bài học từ các quốc gia khác

Mặc dù còn nhiều thách thức, tiềm năng phát triển của robot hình người tại Việt Nam là không thể phủ nhận. Với sự gia tăng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ, cùng với sự hỗ trợ từ các chính sách của chính phủ, Việt Nam hoàn toàn có thể tiến xa hơn trong lĩnh vực này. Các quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản hay Hàn Quốc là những ví dụ điển hình về cách một thị trường có thể nhanh chóng phát triển nhờ vào sự kết hợp giữa đầu tư công nghệ và chiến lược ứng dụng thực tiễn.

Tại Trung Quốc, các robot hình người đã bắt đầu được thử nghiệm trong các lĩnh vực như chăm sóc người già, giáo dục và thậm chí là dịch vụ khách hàng. Điều này không chỉ giúp giảm tải lao động mà còn mang lại trải nghiệm mới mẻ cho người dùng. Trong khi đó, Nhật Bản đã phát triển những robot có khả năng tương tác xã hội cao, giúp giải quyết các vấn đề như già hóa dân số và thiếu hụt lao động. Những bài học từ các quốc gia này có thể là kim chỉ nam cho Việt Nam trong việc định hình chiến lược phát triển robot hình người.

Một yếu tố quan trọng khác là sự hợp tác quốc tế. Việc hợp tác với các công ty công nghệ lớn hoặc các trung tâm nghiên cứu hàng đầu có thể giúp Việt Nam rút ngắn khoảng cách về công nghệ và nhanh chóng tiếp cận được những tiến bộ mới nhất. Đồng thời, các doanh nghiệp trong nước cũng cần tập trung vào việc phát triển các kịch bản ứng dụng cụ thể, phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường nội địa, thay vì chỉ dừng lại ở việc trình diễn công nghệ.

Khi được hỏi về tương lai của robot hình người, ông Lâm Thiện đã nhấn mạnh rằng: "Robot chỉ nên được coi là phương tiện, và kịch bản ứng dụng mới là sản phẩm". Đây là một quan điểm quan trọng, nhấn mạnh rằng công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi nó giải quyết được các vấn đề thực tiễn và đáp ứng được nhu cầu của con người. Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và sự thay đổi trong nhận thức của thị trường, có lẽ ngày mà robot hình người trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người Việt Nam sẽ không còn xa.