Nhân viên văn phòng kiệt sức vì làm 'bảo mẫu bot AI': Góc khuất của công nghệ hiện đại

AI: Công cụ hỗ trợ hay gánh nặng mới?

AI đã và đang được kỳ vọng là giải pháp giúp nâng cao hiệu suất làm việc, giảm tải các nhiệm vụ lặp lại và tối ưu hóa quy trình. Tuy nhiên, báo cáo mới đây từ Viện nghiên cứu AI Công việc (WAI) cho thấy một thực tế đáng lo ngại: nhiều nhân viên văn phòng đang phải dành trung bình 6,4 tiếng mỗi tuần để làm những công việc mà họ chưa từng nghĩ mình sẽ phải làm — chăm sóc bot AI.

'Bảo mẫu bot AI': Công việc không được ghi nhận

Theo báo cáo, nhiệm vụ của các "bảo mẫu bot AI" bao gồm cung cấp ngữ cảnh, kiểm tra đầu ra, sửa lỗi và xử lý các sai sót của bot. Mặc dù 75% người tham gia khảo sát thừa nhận AI giúp họ làm việc hiệu quả hơn, chỉ 13% cho rằng tổ chức của họ hoạt động tốt hơn đáng kể nhờ công nghệ này.

Rebecca Hinds, đứng đầu WAI, nhận định rằng phần lớn năng suất bị "thất thoát" đến từ những công việc không được khen thưởng hay đánh giá cao. Trong chương trình podcast Cognitive Revolution, Hinds mô tả công việc này là tẻ nhạt, mệt mỏi và không được đo lường một cách chính xác.

Áp lực tinh thần và xu hướng nghỉ việc tăng cao

Không chỉ là vấn đề thời gian, việc phải "chăm sóc" bot AI còn ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần làm việc của nhân viên. Theo báo cáo, những người dành quá nhiều thời gian cho nhiệm vụ này có xu hướng tìm việc khác cao hơn 73%. Điều này xuất phát từ cảm giác bị gánh vác trách nhiệm mà không nhận được sự công nhận hay khen thưởng tương xứng.

Nguyên nhân sâu xa: AI chưa hoàn thiện

Một trong những lý do khiến nhân viên phải dành nhiều thời gian cho bot AI là do công nghệ này vẫn chưa thực sự hoàn thiện. AI hiện tại vẫn cần sự giám sát của con người để đảm bảo đầu ra chính xác và phù hợp với ngữ cảnh. Điều này vô tình biến AI từ một công cụ hỗ trợ thành một "đứa trẻ" cần được chăm sóc liên tục.

Rebecca Hinds nhấn mạnh rằng các tổ chức cần thay đổi cách tiếp cận với AI. Thay vì chỉ tập trung vào việc triển khai công nghệ, họ cần đầu tư vào việc đào tạo nhân viên, xây dựng hệ thống đo lường hiệu quả và ghi nhận đóng góp của những người làm việc với AI.

Hướng đi nào cho tương lai?

Để giải quyết vấn đề này, các chuyên gia khuyến nghị một số giải pháp:

- Đầu tư vào công nghệ AI tiên tiến hơn: Các tổ chức cần lựa chọn những giải pháp AI có khả năng tự học và giảm thiểu sai sót, từ đó giảm gánh nặng cho nhân viên.

- Đào tạo nhân viên: Đội ngũ nhân sự cần được trang bị kỹ năng làm việc với AI, bao gồm cách tối ưu hóa đầu vào và xử lý đầu ra.

- Ghi nhận và đánh giá công việc: Các tổ chức cần xây dựng hệ thống đánh giá công bằng, ghi nhận đóng góp của nhân viên trong việc quản lý AI.

- Xây dựng văn hóa làm việc với AI: Thay vì coi AI là công cụ hoàn hảo, các tổ chức cần tạo ra môi trường làm việc nơi con người và AI hỗ trợ lẫn nhau.

Lời kết

AI là một bước tiến lớn trong công nghệ, nhưng việc triển khai không đúng cách có thể khiến nó trở thành gánh nặng thay vì lợi ích. Các tổ chức cần nhìn nhận thực tế và đưa ra những giải pháp phù hợp để đảm bảo AI thực sự hỗ trợ con người, thay vì tạo thêm áp lực. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể tận dụng tối đa tiềm năng của công nghệ này.