Đề án đặc thù: Bước chuyển đổi số đưa Đồng bằng sông Cửu Long tăng trưởng vượt bậc

Động lực mới cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 25/9/2026, tại hội thảo tổ chức ở Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đã công bố kế hoạch xây dựng một đề án đặc thù nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây là bước đi chiến lược, mang tính đột phá, nhằm khai thác triệt để tiềm năng của vùng đất được coi là "vựa lúa" và "vựa trái cây" lớn nhất cả nước.

Với những lợi thế đặc thù về tài nguyên thiên nhiên, hệ sinh thái và vị trí địa lý, ĐBSCL từ lâu đã là trung tâm sản xuất nông nghiệp và thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, vùng đất này đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, và sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ tạo ra những bước chuyển mạnh mẽ, giúp vùng vượt qua các rào cản hiện tại và đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tính đặc thù của đề án

Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, điểm nhấn của đề án không nằm ở số lượng các nhiệm vụ được triển khai, mà ở việc lựa chọn đúng những vấn đề trọng tâm, mang tính chiến lược. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ĐBSCL cần không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn phải nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giá trị gia tăng, và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đề án hướng tới việc xây dựng các giải pháp công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của vùng. Ví dụ, ứng dụng công nghệ thông minh vào quản lý nước và đất đai nhằm đối phó với tình trạng xâm nhập mặn; triển khai hệ thống IoT (Internet of Things) trong nông nghiệp để tối ưu hóa quy trình sản xuất; và phát triển các nền tảng số hỗ trợ doanh nghiệp địa phương tiếp cận thị trường toàn cầu. Đồng thời, đề án cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Vai trò của đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ, mà còn là động lực thúc đẩy sự thay đổi toàn diện trong cách vận hành kinh tế và xã hội của ĐBSCL. Việc áp dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), và blockchain có thể giúp các doanh nghiệp địa phương cải thiện hiệu quả hoạt động, giảm chi phí và tăng khả năng cạnh tranh.

Đặc biệt, chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp được xem là một trong những ưu tiên hàng đầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ, các mô hình sản xuất nông nghiệp thông minh có thể giúp người dân tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, dự báo thời tiết chính xác hơn, và giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu. Ngoài ra, các nền tảng thương mại điện tử cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối sản phẩm nông nghiệp của ĐBSCL với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Tham vấn ý kiến chuyên gia và sự đồng thuận

Hội thảo tại Cần Thơ không chỉ là nơi công bố đề án mà còn là diễn đàn để các chuyên gia, nhà khoa học và lãnh đạo địa phương cùng nhau thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm hoàn thiện kế hoạch. Sự phối hợp giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND TP Cần Thơ và Đại học Cần Thơ cho thấy tính liên kết chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ trung ương đến địa phương, trong việc triển khai các giải pháp mang tính thực tiễn cao.

Một trong những điểm đáng chú ý là sự nhấn mạnh vào việc huy động nguồn lực xã hội, bao gồm cả đầu tư từ khu vực tư nhân. Các doanh nghiệp công nghệ lớn trong nước và quốc tế được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp giải pháp kỹ thuật, hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực.

Kỳ vọng về một tương lai bứt phá

Đề án đặc thù không chỉ là một kế hoạch hành động, mà còn là lời cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành cùng ĐBSCL trên hành trình phát triển. Với sự hỗ trợ từ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, vùng đất này có cơ hội không chỉ đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, mà còn trở thành hình mẫu cho các khu vực khác trong cả nước về cách thức phát triển bền vững, dựa trên nền tảng công nghệ và tri thức.