Chip nhớ chiếm 60% giá linh kiện: Thách thức lớn cho smartphone tầm trung

Chip nhớ: Thành phần nhỏ, chi phí lớn

Trong một phát biểu gần đây, ông Raymond van Eck, CEO của Fairphone, đã tiết lộ rằng chip nhớ hiện chiếm gần 60% tổng chi phí linh kiện trên các mẫu smartphone tầm trung, đặc biệt là các thiết bị có giá khoảng 400 USD. Đây là một con số đáng chú ý, phản ánh sự thay đổi lớn trong cấu trúc chi phí của ngành sản xuất smartphone. Trước đây, các thành phần như màn hình, camera hay vi xử lý thường chiếm phần lớn ngân sách linh kiện, nhưng sự bùng nổ của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến chip nhớ trở thành yếu tố trọng yếu.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự leo thang này là nhu cầu ngày càng tăng từ các trung tâm dữ liệu AI, nơi cần lượng lớn chip nhớ DRAM và NAND flash để xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ. Các tập đoàn lớn trong ngành công nghệ đã nhanh chóng thu gom nguồn cung, để lại rất ít lựa chọn cho các nhà sản xuất quy mô vừa và nhỏ. Điều này không chỉ làm tăng giá thành mà còn khiến việc tiếp cận các linh kiện chất lượng trở nên khó khăn hơn, buộc các công ty phải thay đổi quy trình thiết kế và đặt hàng trước nhiều tháng để đảm bảo nguồn cung.

Áp lực lên thị trường smartphone tầm trung

Đối với các nhà sản xuất smartphone tầm trung, chi phí chip nhớ tăng cao đang tạo ra một bài toán nan giải. Với mức giá bán lẻ khoảng 400 USD, các thiết bị này thường nhắm đến phân khúc người dùng phổ thông, nơi giá cả là yếu tố quyết định. Khi chi phí chip nhớ chiếm tới 60% giá linh kiện, các hãng sản xuất buộc phải cắt giảm chi phí ở các thành phần khác hoặc chấp nhận lợi nhuận thấp hơn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm mà còn làm giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Theo dữ liệu từ Counterpoint Research, số lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu dự kiến giảm 13,9% trong năm nay, xuống còn 1,08 tỷ máy. Đây là mức sụt giảm hàng năm kỷ lục trong lịch sử ngành di động, cho thấy áp lực từ chi phí linh kiện đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ hệ sinh thái. Đặc biệt, các thương hiệu nhỏ và vừa, vốn không có khả năng đàm phán mạnh mẽ với các nhà cung cấp, đang phải đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.

Dự báo tương lai: Khủng hoảng kéo dài

Không chỉ dừng lại ở năm 2026, tình trạng khan hiếm chip nhớ được dự báo sẽ còn tiếp diễn trong nhiều năm tới. Ông Kwak Noh-jung, CEO của SK Hynix, cảnh báo rằng năm 2027 sẽ là "giai đoạn tồi tệ nhất" của cuộc khủng hoảng này, và tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài tới năm 2030. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các nhà sản xuất smartphone, đặc biệt là trong phân khúc giá rẻ và tầm trung.

Một hệ quả đáng chú ý là sự thay đổi trong chiến lược sản xuất và phát triển sản phẩm. Các hãng có thể phải tập trung vào việc tối ưu hóa thiết kế để giảm thiểu số lượng chip nhớ cần sử dụng, hoặc chuyển hướng sang các phân khúc cao cấp hơn, nơi biên lợi nhuận lớn hơn có thể bù đắp cho chi phí linh kiện tăng cao. Đồng thời, việc tự kiểm định linh kiện để tránh hàng giả cũng trở thành một phần quan trọng trong quy trình sản xuất, đòi hỏi thêm nguồn lực và thời gian.

Trong bối cảnh này, người tiêu dùng cũng sẽ cảm nhận rõ sự thay đổi. Giá smartphone tầm trung có thể tăng lên, hoặc các thiết bị trong phân khúc này sẽ phải hy sinh một số tính năng để duy trì mức giá cạnh tranh. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến lựa chọn của người dùng mà còn định hình lại thị trường toàn cầu, nơi sự phân hóa giữa các phân khúc giá ngày càng rõ rệt.